TOPRAK SU DERGİSİ - SOIL WATER JOURNAL, Cilt 9, Sayı 2 (2020)

Farklı Dozlarda Kireç Uygulamasının İki Farklı Tekstürdeki Toprağın Bazı Fiziksel Ve Kimyasal Özellikleri Üzerine Etkisi

Qutaiba Riyadh ABDULWAHHAB, Cevdet ŞEKER

Öz


Kurak ve yarı kurak bölge toprakların en önemli özelliklerinden bir tanesi genellikle yüksek kireç (K) içeriklerine sahip olmalarıdır. Kirecin toprak özellikleri üzerine etkileri bilinmekle birlikte, yüksek kireç içeriğinin etkileri konusunda yeterli çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle yapılan çalışmada taklidi yüksek kireç içeriğinin farklı iki tekstürdeki toprağın bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri üzerine etkileri belirlenmiştir. Bu amaçla, yüksek kireç içeriğini taklit etmek için, kil ve kumlu tın tekstürdeki topraklara ağırlıkça %0, % 5, % 10 ve % 20 oranlarda kireç ilave edilip, tarla kapasitesinde bir ay süreyle inkübasyona bırakılmıştır. İnkübasyon sonu toprağın hacim ağırlığı (HA), tane yoğunluğu (TY), ağırlıklı ortalama çapı (AOÇ), agregat stabilitesi (AS), likit limiti, plastik limiti, plastiklik indisi, pH’sı, elektriksel iletkenliği (EC), organik karbon içeriği (OC), organik karbon mineralizasyonu (KM), toplam azotu (TN) ve C: N oranı gibi özelliklerine artan dozda kireç uygulamalarının etkileri belirlenmiştir. Buna göre, killi ve kumlu tın topraklarda %20 kireç uygulaması kontrole göre kıyaslandığında (%20 kireç uygulaması ölçümü / kontrol ölçümü) pH’yı aynı oranda artırmış (1.01), sırasıyla; CaCO3 içeriğini 2.09-2.59, C/N oranını 1.17-1.20; HA’yı 1.06-1.02; TY’yi 1.03-1.07 ve AOÇ’yi 1.41-1.36 oranlarında artırırken, EC’yi 0.84-0.96 ve likit limiti 0.86-0.94 oranlarında azaltmıştır. Kireç uygulamalarının diğer toprak özellikleri üzerindeki etkisi ise toprak tekstürüne bağlı olarak değişkenlik göstermiştir. Kireç içeriği dışında, kontrole göre toprak özelliklerinde ortaya çıkan en yüksek değişkenlik killi toprakta TN ve AOÇ değerlerinde, kumlu tın toprakta ise AS ve yine AOÇ değerlerinde olmuştur.

Tam Metin: PDF