TOPRAK SU DERGİSİ - SOIL WATER JOURNAL, Cilt 5, Sayı 2 (2016)

Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Çay Tarımı Yapılan Toprakların ve Çay Bitkisinin Demir, Bakır, Çinko ve Mangan Durumları

Meriç BALCI, Mehmet Burak TAŞKIN, Emre Can KAYA, Mahmut Reşat SOBA, Pınar ÖZER, Ali KABAOĞLU, Murat Ali TURAN, Süleyman TABAN

Öz


Doğu Karadeniz Bölge halkının yaşam biçimi olan çay bitkisinin verim ve kalitesinin artırılması, çay tarımı yapılan toprakların ve çay bitkisinin makro besin maddeleri yanında mikro besin maddelerinin de iyi bir şekilde bilinmesine bağlıdır. Bu çalışmada çay tarımı yapılan toprakların ve çay bitkisinin demir, bakır, çinko ve mangan durumlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla, çay tarımı alanlarının dağılımı göz önüne alınarak Artvin, Rize, Trabzon ve Giresun’dan eş zamanlı olarak toplam 532 toprak ve yaşlı yaprak örneği alınmıştır. Bu alanlardan alınan 532 toprak örneğinde bitkiye yarayışlı demirin 0,56-407 mg kg-1, bakırın 0,01-19,4 mg kg-1, çinkonun 0,03-44,9 mg kg-1 ve manganın 0,33-186 mg kg-1 arasında değiştiği, ortalama demirin 86,7 mg kg-1, bakırın 1,44 mg kg-1, çinkonun 1,61 mg kg-1 ve manganın 29,3 mg kg-1 olduğu belirlenmiştir. Çay tarımı yapılan topraklarda bitkiye yarayışlı demir ve manganın yeterli olduğu, buna karşın toprakların % 11,1’unda bakırın ve % 49,6’ünde ise çinkonun noksan olduğu saptanmıştır. Toprak örnekleri ile eş zamanlı olarak alınan 532 çay yaprak örneklerinde toplam demirin 20,8-1931 mg kg-1, toplam bakırın 0,62-25,7 mg kg-1, toplam çinkonun 0,98-53,5 mg kg-1 ve toplam manganın 146-5013 mg kg-1 arasında değiştiği, ortalama olarak toplam demirin 136 mg kg-1, toplam bakırın 7,66 mg kg-1, toplam çinkonun 12,7 mg kg-1 ve toplam manganın 1608 mg kg-1 olduğu belirlenmiştir. Çay yapraklarında mangan konsantrasyonunun yeterli olduğu belirlenirken, yaprak örneklerinin % 98,9’sinde toplam demirin, % 97,0’unda bakırın, % 97,6’sında çinkonun noksan olduğu belirlenmiştir.

Tam Metin: PDF