TOPRAK SU DERGİSİ - SOIL WATER JOURNAL, Cilt 4, Sayı 1 (2015)

Farklı Yüzey Aktif Maddelerin Soya Bitki Kuru Ağırlığına Etkileri

İlknur YURDAKUL, Kadriye KALINBACAK, İbrahim GEDİKOĞLU

Öz


İlk yoğun kullanımının salgın hastalıkların önlenmesinde ve temizlik işlerinde 1960’lı yıllarda olduğu
deterjanların, su ve toprakta bozunmadan kalması ve bu sularla yetiştirilen bitkileri etkilemesi, akarsulara,
göllere ve denizlere ulaşması canlıları ve insan sağlığını tehdit etmektedir. Bu durum doğanın
kirlenmesinde önemli rol oynayan bu maddeler konusunda önlem alma zorunluluğunu ortaya
çıkarmaktadır. Çalışma anyonik, katyonik ve iyonik olmayan Yüzey Aktif Maddelerin (YAM), soyanın (Glycine
max L.) gelişimine etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Deneme; tuzsuz, hafif alkalin
reaksiyonlu, organik madde ve fosforu düşük, kireç ve potasyum kapsamı fazla, killi tınlı bünyeli toprağa,
180 mg N kg-1 (% 26’lık amonyum nitrat) ve 100 mg P kg-1 (% 42–44’lik Triple Süperfosfat) ilavesiyle
tesadüf parselleri deneme deseninde 3 tekrarlamalı olarak serada kurulmuştur. Soya ekiminden sonra,
YAM’ler 0, 180, 360, 540 ve 720 mg kg-1 seviyelerinde saksılara uygulanmıştır. Soya hasatı ekilişten 50
gün sonra yapılmıştır. Anyonik YAM ve iyonik olmayan YAM uygulaması soya kuru ağırlıklarında (p< 0.01)
azalma meydana getirmiş, katyonik YAM ise bir fark oluşturmamıştır. Bitki kuru ağırlığının anyonik ve iyonik
olmayan YAM’ler tarafından kısıtlandığı ve azaldığı, soyanın anyonik ve iyonik olmayan YAM bileşiklerine
hassasiyet gösterdiği belirlenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre; bu bileşiklerin muhtemelen kök bölgesinde
bitki gelişimini olumsuz etkilediği söylenebilir.

Tam Metin: PDF